• Slide 1
  • Slide 2

تاریخچه سیستم های ناوبری

پس از پرتاب ماهواره اسپوتنیک در سال 1975 دانشمندان در دانشگاه فیزیک کاربردی جان هاپکینز با گوش دادن به سیگنال این ماهواره متوجه شدند به کمک یک ایستگاه زمینی که موقعیت معلومی دارد می‌توان موقعیت ماهواره در مدار و به کمک آن مدار ماهواره را تعیین کرد. بعدها این روند بصورت معکوس مورد استفاده قرار گرفت و موقعیت یک ناوگان به کمک ماهواره‌ای که موقعیت معلومی در مدار دارد با استفاده از میزان شیفت داپلر محاسبه شد. به موجب این ایده جالب، تست‌هایی توسط ماهواره‌های آزمایشی صورت گرفت که منشأ سیستم ناوبری ماهواره‌ای Transit شد. این سیستم در ابتدا توسط نیروی دریایی آمریکا با مشارکت آزمایشگاه APL طراحی و در سال 1964 عملیاتی شد. به این سیستم NAVSAT هم گفته می‌شد. سیستم ناوبری Transit ابتدا در اکتشافات نفتی و همچنین نقشه‌برداری مورد استفاده قرار گرفت.

وظیفه این سیستم طبق تعریف، ناوبری بوده و موقعیت هر نقطه را بصورت دقیق و مطمئن در تمام شرایط آب و هوایی بدست می‌آورد. این سیستم به مدت 32 سال مورد بهره‌برداری قرار گرفت و با آمدن سیستم ناوبری GPS که اساس کارش بر مبنای فاصله‌سنجی بود نه شیفت داپلر، منسوخ شد. با توجه به تعداد و مدار ماهواره‌ها، سرویس موقعیت یابی ماهواره‌ای می‌تواند به دو صورت محلی و جهانی عمل نماید. در ادامه منظومه‌های ماهواره‌ای موجود بر اساس منطقه‌ای یا جهانی بودن معرفی می‌شوند.

سیستم موقعیت‌یابی جهانی سیستمی است که قادر است موقعیت، سرعت و زمان را در هر نقطه‌ای از جهان، در تمام ساعات شبانه روز و در هر شرایط آب و هوایی بدست‌ آورد. در حال حاضر دو سیستم در جهان برای ارائه چنین سرویس‌هایی به کاربران وجود دارند یکی مربوط به سیستم NAVSTAR آمریکا (که به سیستم GPS شناخته می‌شود) و دیگری متعلق به کشور روسیه است که به سیستم GLONASS معروف است. این دو سیستم با یکدیگر تفاوت‌هایی از جمله ارتفاع مداری، تعداد مدارها، نوع دسترسی چندگانه و... دارند. اما اکنون سیستم GPS آمریکا نسبت به سیستم GLONASS کامل‌تر است. به عنوان مثال تعداد ماهواره‌های موجود در مدار سیستم GLONASS برای پوشش کل زمین در هر لحظه، کافی نیست. چین نیز در حال گسترش سیستم ناوبری محلی BeiDou به سیستم ناوبری Compass تا سال 2020 است که این امر در دسامبر 2019 تحقق یافت.

سیستم Galileo نیز یک سیستم ناوبری جهانی در فاز توسعه است که مقرر بود تا سال 2020 به طور کامل عملیاتی شود. این سیستم توسط اتحادیه و سازمان فضایی اروپا و سامانه اروپایی ناوبری ماهواره‌ای جهانی در حال توسعه است. یکی از اهداف Galileo، فراهم آوردن و ارائه یک سیستم جایگزین مکان یابی بومی با دقت بالا است که به واسطه آن کشورهای اروپایی می‌توانند با خودکفایی کامل از سیستم GLONASS روسیه، NAVIC هند و سیستم‌های چینی مانند BeiDou، و GPS ایالات متحده فعالیت نمایند.

منظومه QZSS ژاپنی یک منظومه تعیین موقعیت محلی است که در نوامبر سال 2002 آغاز و اولین ماهواره آن در سال 2010 پرتاب شد. QZSS عبارت است از یک سیستم چندمنظوره که سرویس‌های جدید اعم از ارتباطات صحبت و تصویر (Audio-Video)، پخش داده و سرویس موقعیت‌یابی را فراهم می‌آورد.

منظومه ماهواره ای IRNSS با نام عملیاتی NAVIC برای ناوبری در شبه قاره هند و اطراف آن توسط هند در سال 2013 راه‌اندازی شد. خدمات این سامانه شامل دو خدمت استاندارد موقعیت‌یابی که برای استفاده عموم آزاد است و دیگری سرویس محدود و رمزنگاری شده که برای کاربرد نظامی اختصاص داده شده‌است.

توضیحات بیشتر در خصوص هر یک از این سامانه‌ها را می‌توانید در مطلب انواع سامانه‌های ناوبری در بخش بیشتر بدانیم مطالعه نمایید.

تماس با ما

تهران، بلوار نلسون ماندلا، خیابان شهید سلطانی، شماره 34

22015926 021

22015926 021

www.dotrinex.ir

info@dotrinex.ir